2026 yılı, Anadolu’nun düşünce, ahlak ve devlet felsefesi tarihinde müstesna bir yere sahip olan Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yıl dönümü olması hasebiyle, UNESCO tarafından anma ve kutlama programları kapsamına alınmıştır. Bu anlamlı tescil, Şeyh Edebali’nin yalnızca Türk-İslam tarihi açısından değil, insanlığın ortak kültürel ve ahlaki mirası bakımından da evrensel bir değer taşıdığını bir kez daha teyit etmektedir.

Şeyh Edebali, XIII. yüzyıl Anadolu’sunda şekillenen tasavvufi düşünce geleneğinin önde gelen temsilcilerinden biri olup; ilim, irfan ve hikmeti merkeze alan yaklaşımıyla toplumsal yapının inşasında belirleyici bir rol üstlenmiştir. Ahilik teşkilatıyla olan bağları, sosyal adalet, üretim ahlakı ve dayanışma esaslarına dayalı bir toplum tasavvurunu güçlendirmiş; bu yönüyle Edebali, yalnızca bir mutasavvıf değil, aynı zamanda bir toplum mimarı olarak temayüz etmiştir.

Şeyh Edebali’nin tarihsel öneminin zirve noktası, Osmanlı Devleti’nin kuruluş sürecindeki fikrî ve manevi rehberliğinde görülmektedir. Osman Gazi ile kurduğu derin düşünsel ve ahlaki ilişki, Osmanlı siyasal aklının temelini teşkil eden adalet, hikmet ve insan merkezli yönetim anlayışının şekillenmesinde belirleyici olmuştur. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” anlayışıyla özetlenebilecek bu yaklaşım, Osmanlı Devleti’nin asırlar boyunca farklı kültür ve inançları bir arada yaşatabilen bir dünya devleti hâline gelmesinin düşünsel arka planını oluşturmuştur.

Bu tarihsel ve düşünsel mirasın merkezinde yer alan Bilecik, Osmanlı Devleti’nin kuruluş coğrafyası olmasının ötesinde, Şeyh Edebali’nin temsil ettiği değerler sisteminin de mekânsal hafızasını taşımaktadır. Bu bağlamda, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi olarak adını taşıdığımız bu büyük mütefekkirin mirası, üniversitemiz için yalnızca bir isim değil; aynı zamanda bilimsel, ahlaki ve toplumsal sorumluluk bilincinin temel referansıdır.

Üniversitemizin ismini aldığı Şeyh Edebali’nin ilim ile irfanı mezceden yaklaşımını, çağdaş bilim anlayışıyla buluşturmayı; evrensel bilgi üretimini, yerel ve tarihsel değerlerle anlamlandırmayı asli bir görev olarak görmektedir. O’nun temsil ettiği hikmet merkezli düşünce geleneği, akademik faaliyetlerimize yön veren etik pusula niteliği taşımakta; eğitim, araştırma ve topluma hizmet misyonlarımızın özünü oluşturmaktadır.

Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yıl dönümünün UNESCO tarafından anma programına alınması vesilesiyle; bu büyük şahsiyeti rahmet, minnet ve saygıyla anıyor; onun insanlığa bıraktığı düşünsel ve ahlaki mirası gelecek nesillere aktarma sorumluluğumuzu bir kez daha güçlü bir şekilde vurguluyoruz.

Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Rektörlüğü